Camera's in het dagelijks gebruik

 

 

Bewakingscamera's worden opgehangen op allerlei plaatsen waar criminaliteit en overlast kunnen voorkomen, zoals stations, vliegvelden, havens en (snel)wegen. Maar ook in en om gebouwen zoals banken, ministeries, winkels en winkelcentra, parkeerterreinen, ziekenhuizen, scholen en dergelijke. De aanleiding om camera's op te hangen is vaak tweeledig: enerzijds is het doel criminaliteit te voorkomen en - als dat niet lukt - beelden vast te leggen waarmee daders kunnen worden opgespoord en veroordeeld. Het komt steeds vaker voor dat camera's worden gecombineerd met andere instrumenten. Zo zijn er camera's met microfoons die geluid kunnen opnemen of realtime kunnen analyseren om bepaalde 'incidenten' (zoals vechtpartijen, brekend glas of iets dergelijks) te detecteren. Ook zijn er camera's die worden uitgerust met een luidspreker waardoor een bewaker van afstand kan communiceren met degenen die in beeld zijn.
 
Wet- en regelgeving voor camerabewaking
 
Het doel van camerabewaking is het beschermen en bewaken van personen en eigendommen. De eigenaar van een gebouw of een gebied mag camera's ophangen, mits de aanwezigheid van de camera's noodzakelijk is voor het doel, kenbaar is (informatiebordjes), proportioneel (in verhouding tot het probleem) en subsidiair (middel niet erger dan de kwaal). Er is in Nederland geen aparte wet voor camerabewaking. Wel zijn er diverse wetten en regels waar de eigenaar van het camerasysteem aan moet voldoen. De belangrijkste daarvan zijn het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens (EVRM) waarin is vastgelegd dat cameratoezicht noodzakelijk, kenbaar, proportioneel en subsidiair moet zijn. Daarnaast geldt de Wet bescherming persoonsgegevens als er beelden worden vastgelegd waarop personen herkenbaar zijn. Er is geen handhavende instantie of toezichthouder die controleert of eigenaren van bewakingscamera's zich aan de regels houden. Het College bescherming persoonsgegevens is weliswaar de instantie die toezicht houdt op naleving van de Wet bescherming persoonsgegevens, maar in de meeste gevallen komen eigenaren in aanmerking voor het vrijstellingsbesluit. Dat houdt in dat - mits aan een aantal voorwaarden wordt voldaan, zoals zorgvuldige omgang met de beelden en een beperkte bewaartermijn - geen melding hoeft te worden gedaan van het camerasysteem.
 
Camerabewaking of cameratoezicht?
 
Camerabewaking wordt soms verward met cameratoezicht. Als de beelden van de camera's niet live worden bekeken door toezichthouders, is feitelijk geen sprake van toezicht en is de term camerabewaking meer geschikt. Vaak valt dit verschil samen met het eigendom en het doel van de camera's: camerabewaking wordt vaak ingezet door particulieren voor bewakingsdoeleinden, terwijl cameratoezicht vaak wordt ingezet door de overheid in het kader van handhaving van de openbare orde en veiligheid. Let wel: als de overheid een gebouw beveiligt met camera's spreken we ook in dat geval van camerabewaking. Het doel is dus bepalender dan de vraag wie de eigenaar is van het camerasysteem.